Mevduat getirisi hesaplanırken stopaj düşülüyor mu?

Evet. Faiz gelirinden stopaj kesilir, bankanın ilan ettiği brüt oran hesaba geçen tutar değildir. Brüt oranla hesaplayan bir araç mevduatı olduğundan iyi gösterir, bu yüzden hesap net faizle yapılır.

Mevduat faizi dönem içinde değişirse ne oluyor?

Her ay için o ayda geçerli olan oran uygulanır ve bileşik olarak işletilir. Türkiye de oran bir yıl içinde onlarca puan oynayabildiği için tek bir ortalama oranla hesaplamak yanıltıcı olur.

Ne yapsaydın?

Q: Fırsat maliyeti nedir?

Fırsat maliyeti, bir şeyi seçtiğinde vazgeçtiğin diğer seçeneğin getirisidir. Bir yatırımın %40 kazandırması tek başına iyi ya da kötü değildir; aynı dönemde mevduat %60 verdiyse tablo başka görünür.

Aynı parayı mevduatta, dolarda ya da gram altında tutsaydın bugün kaç lira olurdu? Faiz oranını sen girmiyorsun, o dönemde geçerli olan oranlar veriden geliyor — stopaj düşülmüş hâliyle.

Ne zaman, ne kadar paran vardı?

Başlangıç tarihi Tutar

Hangi tarihe kadar?

Bitiş tarihi Senin sonucun — isteğe bağlı

Nasıl hesaplanıyor?

Dolar ve altın tarafı basit: o gün kaç dolar ya da kaç gram alınırdı, bugün kaç lira eder.

Dolar: 100.000 ₺ / o günkü kur = X $ → X × bugünkü kur Altın: 100.000 ₺ / o günkü gram = Y gr → Y × bugünkü gram

Mevduat biraz daha uzun. Faiz her ay o ayın kendi oranıyla işletiliyor, çünkü Türkiye'de oran bir yıl içinde onlarca puan oynayabiliyor; tek bir ortalama oranla hesaplamak yanıltıcı olurdu.

Bir de stopaj var. Bankanın ilan ettiği brüt oran hesabına geçen tutar değil, faiz gelirinden vergi kesiliyor. Brüt oranla hesaplayan bir araç mevduatı olduğundan iyi gösterir.

Brüt yıllık faiz %48, stopaj %5, süre 3 ay, anapara 100.000 ₺ Net yıllık = 48 × (1 − 0,05) = %45,60 Aylık = 45,60 / 12 = %3,80 100.000 × 1,038³ = 111.838,69 ₺ Aynı hesap brütle yapılsaydı 112.486,40 ₺ çıkardı — fark, stopaj.

Daha fazlası

Fırsat maliyeti nedir?

Fırsat maliyeti, bir şeyi seçtiğinde vazgeçtiğin diğer seçeneğin getirisi. Bir yatırımın %40 kazandırması tek başına iyi ya da kötü değil; aynı dönemde mevduat %60 verdiyse tablo başka görünür.

Buradaki üç karşılaştırma mevduat, dolar ve gram altın. Bunlar Türkiye'de paranın durduğu en yaygın yerler olduğu için seçildi. Hangisinin senin için anlamlı olduğunu söylemiyoruz, sadece rakamları koyuyoruz.

Bu hesap masraf ve vergi içeriyor mu?

Sadece mevduat stopajı hesaba giriyor. Komisyon, alış satış farkı ve saklama ücreti dahil değil; bunlar bankadan bankaya, kurumdan kuruma değişiyor ve ortalama bir rakam koymak sonucu bozar. Alım satımdan doğabilecek vergiler de yok, onlar da kişinin durumuna göre değişiyor.

Hangi veriyi kullanıyoruz?

Karşılaştırma	Kaynak
Mevduat faizi	TCMB ağırlıklı ortalama mevduat faizi (EVDS)
Dolar kuru	TCMB döviz kuru serisi
Gram altın	Piyasa kapanış serisi

Seriler ay sonu değerleriyle çalışıyor; seçtiğin güne ait kayıt yoksa son bilinen değer kullanılıyor. Serinin başladığı tarihten önce bir gün seçersen o satır boş kalıyor, yerine tahmini bir oran yazmıyoruz.

Enflasyon nerede?

Bu sayfa TL tutarlarını karşılaştırıyor. Aynı dönemde enflasyon düşünce ne kaldığını merak ediyorsan o hesap gerçek getiri hesaplama sayfasında var.

Geçmişte kazandırmış olması gelecekte de kazandıracağı anlamına gelir mi?

Hayır. Buradaki rakamların hepsi geçmişe ait ve geleceğe dair bir şey söylemiyor. Sayfa ne olduğunu gösteriyor, ne yapılması gerektiğini değil.

Ne yapsaydın?

Nasıl hesaplanıyor?

Portföyünün tamamı için aynı karşılaştırma

Daha fazlası