Mevduat getirisi hesaplanırken stopaj düşülüyor mu?

Evet. Mevduat faizi gelirinden stopaj kesilir. Brüt faizle hesaplamak mevduatı olduğundan iyi gösterir, bu yüzden hesap net faizle yapılır.

Mevduat faizi dönem içinde değişirse ne oluyor?

Her ay için o ayda geçerli olan faiz oranı uygulanır ve bileşik olarak işletilir. Tek bir ortalama oran kullanmak, faizin yıl içinde çok oynadığı dönemlerde gerçeğe uzak sonuç verir.

Mevduat mı, Dolar mı, Altın mı? Fırsat Maliyeti Hesaplama

Q: Fırsat maliyeti nedir?

Fırsat maliyeti, bir seçeneği tercih ettiğinizde vazgeçtiğiniz diğer seçeneğin getirisidir. Parayı bir yatırıma koyduğunuzda, aynı parayı mevduatta veya altında tutsaydınız elde edeceğiniz sonuç fırsat maliyetinizdir.

Fırsat maliyeti nedir?

Fırsat maliyeti, bir seçeneği tercih ettiğinde vazgeçtiğin diğer seçeneğin getirisidir. Bir yatırımın %40 kazandırmış olması tek başına bir şey söylemez; aynı dönemde risksiz mevduat %60 verdiyse, aldığın riskin karşılığını almamışsındır.

Bu sayfa üç doğal karşılaştırmayı yan yana koyar: mevduat (risksiz kabul edilen getiri), dolar (kur karşısında korunma) ve gram altın (geleneksel değer saklama). Hangisinin senin için anlamlı olduğunu sana söylemez — sadece sayıları verir.

Mevduat neden net hesaplanıyor?

Mevduat faizi gelirinden stopaj kesilir. Bankanın ilan ettiği brüt oran, hesabına geçen tutar değildir. Brüt oranla hesaplayan bir araç mevduatı sistematik olarak olduğundan iyi gösterir ve karşılaştırmayı bozar.

Brüt yıllık faiz %48, stopaj %5, süre 3 ay, anapara 100.000 ₺ Net yıllık = 48 × (1 − 0,05) = %45,60 Aylık = 45,60 / 12 = %3,80 100.000 × 1,038³ = 111.838,69 ₺ Aynı hesap brütle yapılsaydı 112.486,40 ₺ çıkardı — fark, stopaj.

Ayrıca faiz her ay için o ayın oranıyla işletilir. Türkiye'de politika faizi bir yıl içinde onlarca puan oynayabiliyor; tek bir ortalama oran kullanmak gerçeğe uzak düşerdi.

Dolar ve altın nasıl hesaplanıyor?

Dolar: 100.000 ₺ / o günkü kur = X $ → X × bugünkü kur Altın: 100.000 ₺ / o günkü gram = Y gr → Y × bugünkü gram

Yani "o gün alsaydın, bugüne kadar hiç dokunmasaydın" senaryosu. Alım satım masrafı, makas farkı ve saklama maliyeti hesaba katılmaz — bunlar bankaya ve araca göre değişir, varsayılan bir rakam koymak yanıltıcı olurdu.

Hangi veriyi kullanıyoruz?

Karşılaştırma	Kaynak
Mevduat faizi	TCMB ağırlıklı ortalama mevduat faizi (EVDS)
Dolar kuru	TCMB döviz kuru serisi
Gram altın	Piyasa kapanış serisi

Seriler ay sonu değerleriyle çalışır ve bir tarih için veri yoksa son bilinen değer kullanılır. Elimizde veri olmayan bir dönem sorulursa o satır boş kalır — tahmini bir oran uydurulmaz.

Sık sorulanlar

Bu hesap vergi içeriyor mu?

Yalnızca mevduat stopajı. Hisse, döviz veya altın alım satımından doğabilecek vergiler hesaba dahil değildir; bunlar kişinin durumuna göre değişir.

Enflasyon nerede?

Bu sayfa TL tutarlarını karşılaştırır. Aynı dönemde enflasyondan sonra ne kaldığını görmek istersen gerçek getiri hesaplama aracına bak — üç bazı ve reel getiriyi birlikte gösterir.

Geçmişte mevduat kazandırmış olması gelecekte de kazandıracağı anlamına gelir mi?

Hayır. Buradaki tüm rakamlar geçmiş verilerdir ve gelecek için bir gösterge değildir. Bu sayfa ne olduğunu raporlar, ne yapılması gerektiğini söylemez.